Het is weer Kerst: de tijd van sneeuw, sleetje rijden, Chocomel en reerug in portjus. En ook al is het weer – bewolkt, zacht, druilerig – niet bepaald Kerstmis: de Chocomel en de reerug in portjus gaan gewoon door, dankzij het op volle toeren werkende marketingapparaat van ondernemend Nederland. Want ze zullen verkopen.

kerst_1Zo ook het marketingapparaat van 3FM. Het is niet voor niets dat Serious Request eind december wordt georganiseerd. Beelden van arme kinderen wekken nou eenmaal de meeste schaamte op bij iemand die, volgevreten met reerug, ondergespoten met het nieuwe flesje overbetaalde J.P. Gaultier bij een designer-kunstkerstboom van 399 euro zit. Daarom bouwen ze het Glazen Huis in december en niet in juli.

Slim, maar vooral heel logisch: ook goede doelen hebben een businessplan, een jaarverslag en een marketingmanager. De meest idealistische mensen – type kraakpand, bakbrommer, dreadlocks – hebben niet de nodige hygiëne, maar vaak ook niet de vereiste kennis en ervaring om een goed doel te upgraden naar een geoliede geldmachine. Daarom moeten goede doelen – net als bedrijven – een marktconform salaris bieden om de juiste mensen op de juiste posities te krijgen. Dat is dus helemaal niet zo vreemd. Een goed bestuurder die twee keer de “Balkenendenorm” verdient, betaalt zichzelf terug in een beter functionerend goed doel.

Dat bij Serious Request de juiste mensen op de juiste plaats zitten, blijkt wel uit hun slogans die uitblinken in eenvoud: één euro, één zeepje, één kinderleven gered. Of, lekker stout, het woordje ‘shit’ gebruiken: Let’s Clean This Shit Up. De wereldproblematiek vereenvoudigd tot een zeepje. Dat is marketing. De zeer complexe wereld van ontwikkelingssamenwerking samengevat tot een simpele soundbite. En het werkt.

Het werkt zo goed, dat het meedoen aan Serious Request ook gewoon hip is geworden. Wat is dat? Nou, een vijfje in de collectebus van KWF stoppen, dat is dus niet hip. Maar een fietstocht in je onderbroek van Spijkenisse naar Dordrecht, wel. Dat is superludiekgaaf. En de bonus: je komt ermee op de radio en als het meezit op de TV. Want een beetje goededoelennarcisme mag best: wie goed doet, goed ontmoet, of, anno 2013: wie goed doet, moet wel voor zijn moeite op TV komen. Dat de chronische buikloop van de achtjarige Udungu is verholpen is natuurlijk mooi, maar vergeet ook niet om op tijd al je vrienden en familie via Whatsapp in te seinen dat je mogelijk over 10 minuten op televisie komt.

glazenhuis

Het is bewonderenswaardig dat de DJ’s van 3FM mensen de gekste dingen kunnen laten doen, terwijl de Nierstichting de grootste moeite heeft om collectanten te vinden die langs de deuren willen gaan. Dat is gewoon heel goed bedacht, en mensen met een goed idee verdienen het om succesvol te zijn. Daarom hoop ik, ondanks het feit dat ik 3FM, de DJ’s, Giel, singersongwriters, moeilijke brillen en de onderbroekenlol van Coen & Sander niet kan uitstaan, oprecht op een mooi eindbedrag op 24 december.

Het is alleen zo jammer dat de achtjarige Udungu niet zo lang plezier heeft van zijn zeepje. Want volgende week is de rijst op. Het dorp heeft honger. Gelukkig komt de VN met een trucklading nieuwe rijst, maar die truck wordt overvallen en leeggeroofd door de plaatselijke islamitische / christelijke militie (doorhalen wat niet van toepassing is). Kwame heeft nog steeds honger. Net als hij op het punt staat om van de honger een hap zand te gaan vreten, komt de militie langs zijn dorp. Ze vermoorden zijn vader met een machete en verkrachten zijn zus. Gelukkig komen daar de regeringstroepen van president Ngazumalabuma. President Ngazumalabuma heeft de economie van zijn land te gronde gericht, maar zit zelf wel in een gouden badkuip met één van ’s werelds beste Cubaanse sigaren in zijn mond. De regeringstroepen verjagen de militie uit het dorp. Vreugde! Maar.. Wat gebeurt er nu? Ze stenigen de zus van Kwame omdat ze is verkracht, want seks terwijl je niet bent getrouwd, dat mag niet. Kwame ziet het gebeuren. Maar gelukkig heeft hij zijn zeepje nog.

Gelukkig was Eric Corton al naar huis en hoefde hij dit niet meenemen in zijn reportage. De grote Eric, die ondanks zijn stoere baard gewoon volschiet bij het zien van een hongerbuikje, zou bij de aanblik van afgehakte ledematen waarschijnlijk een zenuwinzinking krijgen.

Het geluk dat het Rode Kruis bracht in het leven van Udungu, is dus slechts van korte duur. Maar misschien kan War Child nog iets voor hem betekenen. De zon gaat onder. Het einde van zomaar een dag, ergens in Afrika.

rebellen

Daarom blijven dit soort hulpacties – hoe sympathiek ook – pure symptoombestrijding, die heel succesvol zijn omdat ze de problematiek tot het absolute minumum – een zeepje – concretiseren en het daardoor voor iedereen, ook de mensen die naar CampingLife kijken, tastbaar maken.

Nederland sust haar collectieve geweten maar al te graag door te doneren voor een zeepje. Dat voelt ook prettiger dan te doneren tegen vrouwenbesnijdenis, sharia, steniging, zelfverrijking, sektarisch geweld, machetes, kindsoldaten en een algehele neerwaartse spiraal van corruptie en religieus geweld. Brrr, daar willen we even niet aan denken hoor, het is wel Kerst. Laten we het vooral gezellig houden.

Saillant detail is dat dit jaar een groot deel van de opbrengst naar het Afrikaanse land Burundi gaat. Een land dat homoseksualiteit in de grondwet heeft verboden en homo’s actief vervolgt. Die regering is democratisch gekozen, dus vertegenwoordigen zij de wil van het volk. Fijn volk, dan. En hoewel de Burundiaanse overheid het houdt bij een gevangenisstraf van enkele maanden, komen maar weinig mensen in de gevangenis voor dit ‘vergrijp’ want de meesten worden al vermoord door burgers voordat ze ooit een cel van binnen hebben gezien. Je vraagt je af of de mensen in het dorp van Udungu die zeepjes dan wel verdienen – of dat ze misschien voor straf de rest van hun leven aan de schijterij zouden moeten zijn.

Kritiek is altijd makkelijk, zeker wanneer je geen oplossing aandraagt. Geert Wilders heeft er copyright op. Daarom heb ik die oplossing wèl. Hij bekt alleen wat minder lekker dan de slogans van 3FM. De oplossing ligt namelijk geheel bij het Westerse bedrijfsleven. Als Westerse bedrijven fabrieken openen in arme landen en een laag, maar menswaardig loon betalen aan de plaatselijke bevolking, dan zal de welvaart daar exponentieel stijgen. Het loon mag laag genoeg zijn om rendabel te kunnen opereren, maar hoog genoeg om een significante verbetering in het leven van de werknemers te bewerkstelligen. We bouwen niet meteen met een BMW-fabriek maar beginnen rustig, met een naai-atelier.

De geldstroom gaat dan niet van Westerse overheid via Derdewereld-overheid rechtstreeks naar de Rolls Royce Phantom van de plaatselijke dictator, maar loopt van Westerse overheid via Westerse bedrijven naar de Derdewereldbevolking, met minimale inmenging van de plaatselijke overheid.

Naast de fabriek komt een schooltje. Vader en moeder werken in de fabriek, de kinderen gaan gratis naar school. Daar komen ze – heel voorzichtig, want gevoelig enzo – in aanraking met wat seculiere denkbeelden zodat ze gaandeweg iets minder geïndoctrineerd raken door religieuze hokus pokus. Onderwijs is hier de sleutel. Onderwijs is méér dan leren hoe je een huis bouwt of dat twee plus twee vier is. Je leert ook dat dingen in het leven ook zónder een Bijbel of Koran te verklaren zijn. Religie is immers gebaseerd op angst voor het onbekende en het zoeken van houvast. Onderwijs biedt houvast – betere houvast dan een boek waarin voor bekende dingen een verklaring wordt gegeven waar je niets aan hebt (een mislukte oogst is Gods wil) of waarin het onbekende wordt afgestraft (homo’s moeten dood). Het is immers niet voor niets dat welvaart en secularisatie hand in hand gaan en dat armoede recht evenredig is met religie. Er is niet zoveel mis met religie an sich, zolang je je zo’n ouderwetse hobby kunt veroorloven. In het Westen kan dat prima. Het is alleen zo jammer dat het zo’n enorme rem is op de vooruitgang in de Derde Wereld.

Terug naar het bedrijfsleven. Een dependance in een blotevoetenland gaat gepaard met hoge kosten. Grondstoffen, opleidingen, beveiliging. Daar is geld voor nodig. Want waarom zou je een fabriek in het dorp van Udungu openen, als je voor weinig meer geld dat ook kunt doen in China? Simpel: subsidie. Het moet aantrekkelijk worden gemaakt. En niet met donaties, maar met subsidie. Deze subsidie komt voor 100% uit de pot voor ontwikkelingssamenwerking. Want dat moet zo snel mogelijk worden afgeschaft. Hier is namelijk geen controle op: regeringen in ontwikkelingslanden steken dit toch allemaal in eigen zak. Het bedrijfsleven daarentegen, moet middels jaarverslagen openheid van zaken geven. Het geld is dan tot op de laatste cent traceerbaar.

Daarnaast kan de subsidie verder omhoog, omdat vrijwillige donaties worden afgeschaft. Dat hoeft ook niet meer. Goede doelen bestaan niet meer. De overheid subsidieert het bedrijfsleven en voert controles uit. Ontwikkelingshulp wordt nu concreet. Daarom mag het budget omhoog en het wordt terugverdiend door belastingverhoging. Wat? Ja. Want ik vind het helemaal niet raar om iets te geven voor mensen die het minder goed hebben. Maar dan moet het wel goed, zinvol en duurzaam besteed worden. Dit is voor mij voorwaarde. Een zeepje is niet duurzaam.

Met bovenstaande oplossing wordt indirect iedere Nederlander verplicht hier significant aan bij te dragen. Ook mensen die plaatjes op Facebook delen met teksten als “Ontwikkelingshulp? Laat ze eerst maar eens wat doen aan de mensen die bij de voedselbank langs moeten om te kunnen vreten”. Nee, laat die mensen daar zelf wat aan doen – niet voor 300 euro per maand roken, niet voor 400 euro per maand bellen, bijvoorbeeld. En niet zo zeuren want je hebt een dak boven je hoofd. En veiligheid. Geen milities, machetes en stenigingen. Dat kan Udungu niet zeggen. Die heeft alleen een zeepje.

zielP.S. ondanks dat we één van de hoofdsponsoren van de Dierenambulance zijn, was ik niet te beroerd om te doneren door een plaatje aan te vragen.

Helaas kan je enkel kiezen uit een database met hipstermuziek. Dat ging dus helaas over.


0 reacties

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Anti-spam controle * Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.